Уур амьсгалын хямрал дэлхий даяар антибиотикт тэсвэртэй байдлыг хурдасгаж байгааг судалгаар тогтоожээ

Уур амьсгалын хямрал дэлхий даяар антибиотик эсэргүүцлийг хурдасгаж байгааг судалгаанд дурджээ.  Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар 1940-2023 оны хооронд уур амьсгалын өөрчлөлт нь сальмонеллагийн антибиотикт тэсвэртэй ген 10 хувиар өссөнтэй холбоотой аж. Антибиотик тэсвэртэй байдал нь дэлхийн эрүүл мэндэд хамгийн хурдацтай өсөн нэмэгдэж буй аюул заналхийллийн нэг юм. Энэ нь аль ч улсын аль ч насны хүмүүст нөлөөлж болох бөгөөд жилд нэг сая гаруй хүн нас бардаг гэсэн тооцоо бий. Их Британи, Франц, Австрали, Швейцарь, Хятадын судлаачдын удирдсан судалгаагаар дэлхийн хамгийн түгээмэл бактерийн өвчлөлийн нэг болох сальмонеллагийн антибиотикт тэсвэртэй байдал нэмэгдэж байгаатай уур амьсгалын өөрчлөлт хэрхэн холбогдож байгааг судалсан байна.

Цаг уурын өөрчлөлт нь 1940-2023 оны хооронд сальмонеллагийн антибиотикт тэсвэртэй генийн хэмжээ 10 хувиар нэмэгдсэнтэй холбоотой гэж “Lancet Planetary Health” сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаа харуулжээ. Антибиотикт тэсвэртэй байдлын гол хүчин зүйл нь халдварыг эмчлэхэд ашигладаг антибиотикийг буруу, хэтрүүлэн хэрэглэх явдал хэвээр байна.  Нянгийн эсрэг тэсвэртэй байдал нь антибиотикийг хэтрүүлэн, буруу хэрэглэснээс голчлон үүсдэг бөгөөд энэ нь тэсвэртэй нянгийн оршин тогтнох, тархах боломжийг олгодог. Гэсэн хэдий ч температурын өсөлт, хур тунадасны хэв маягийн өөрчлөлт нь бактери хэрхэн амьд үлдэх, мутацид орох, тархах зэрэгт нөлөөлж, антибиотикт тэсвэртэй генийн солилцоог нэмэгдүүлэх боломжтой гэж судлаачид үзэж байна.

Шинэ судалгаагаар 1940-2023 оны хооронд цуглуулсан 139 орны 480,000 гаруй сальмонеллагийн дээжийн геномд дүн шинжилгээ хийжээ. Антибиотик эсэргүүцэх генийн түвшинг цаг хугацааны дундаж температур, хур тунадасны өөрчлөлттэй харьцуулсан байна. Судлаачид энэ хамаарлыг судлах загвар ашиглан антибиотикт тэсвэртэй байдал нь температур өсөх тусам тогтмол нэмэгддэггүй, харин тэсвэрлэх генийн тоо цаг хугацааны явцад температур, хур тунадаснаас хамааран илүү төвөгтэй байдлаар өөрчлөгддөг болохыг тогтоожээ. Энэ нь хүрээлэн буй орчны өөрчлөлт нь бактерийн антибиотикт дасан зохицох үйл явцыг хурдасгаж болохыг харуулж байна гэж судлаачид үзэж байна. Судалгаанаас харахад судалгаанд хамрагдсан орнуудын 82 хувь нь сальмонеллагийн антибиотикт тэсвэртэй генүүд нэмэгдсэн байна. Уур амьсгалтай холбоотой хамгийн хүчтэй өсөлт нь Ойрхи Дорнод, Хойд Африкт, өмнөд Ази, Сахарын цөлөөс өмнөх Африкт ажиглагдаж байна.

Нянгийн эсрэг тэсвэртэй байдал нь антибиотикийг хэтрүүлэн, буруу хэрэглэснээс голчлон үүсдэг бөгөөд энэ нь тэсвэртэй нянгийн оршин тогтнох, тархах боломжийг олгодог. Гэсэн хэдий ч температурын өсөлт, хур тунадасны хэв маягийн өөрчлөлт нь бактери хэрхэн амьд үлдэх, мутацид орох, тархах зэрэгт нөлөөлж, антибиотикт тэсвэртэй генийн солилцоог нэмэгдүүлэх боломжтой гэж судлаачид хэлэв.

Өмнөх судалгаанууд өндөр температурыг тэсвэртэй бактерийн түвшин ихэсдэгтэй холбодог байсан ч өнөөг хүртэл энэ холбоосын талаархи дэлхийн тоон судалгаа хязгаарлагдмал байна. Шинэ судалгаагаар 1940-2023 оны хооронд цуглуулсан 139 орны 480,000 гаруй сальмонеллагийн дээжийн геномд дүн шинжилгээ хийжээ.Антибиотик эсэргүүцэх генийн түвшинг цаг хугацааны дундаж температур, хур тунадасны өөрчлөлттэй харьцуулсан байна.

Судлаачид энэ хамаарлыг судлах загвар ашиглан антибиотикт тэсвэртэй байдал нь температур өсөх тусам тогтмол нэмэгддэггүй, харин тэсвэрлэх генийн тоо цаг хугацааны явцад температур, хур тунадаснаас хамааран илүү төвөгтэй байдлаар өөрчлөгддөг болохыг тогтоожээ. Энэ нь хүрээлэн буй орчны өөрчлөлт нь бактерийн антибиотикт дасан зохицох үйл явцыг хурдасгаж болохыг харуулж байна гэж судлаачид үзэж байна. https://www.theguardian.com/society/2026/may/26/climate-crisis-accelerating-antibiotic-resistance-across-world-salmonella-study