Нам дагаж “Сэрэгсэд”, яс горьдогсод олшрох цаг

Монголчууд эртнээс мал дагавал ам тосдоно хэмээн ярьдаг. Харин сүүлийн үед нам дагавал ам тосддог болжээ. Ийн хэлэхийн учир нь нам дагаж эрх мэдэл, албан тушаалд улайран тэмцэгчид олширсонтой холбоотой юм. Намууд хүний нөөцөө бэлтгэдэг, тэр дундаас шилдгийг нь, таарч тэнцэхийг нь албан тушаалд сонгож, томилдог арай шударга үнэлэмж, “ариун” зарчимтай болчихвол олон зүйл ар араасаа цэвэрлэгдэх учиртай.

---

Ер нь аль ч цаг үед сэтгэгчид буюу асуудлын учиг шалтгаан болоод шийдлийг олж хардаг хүмүүс цөөхөн байдаг аж. Харин тэднийг дагаж “сэрэгсэд”  сэтгэгчдээсээ хавьгүй олон байх бөгөөд тэдгээр хүмүүсийн үйл хэрэг дундаас хожиж, үр шимийг нь хүртэгсэд дийлэнх олонх нь байдаг. Товчхондоо бол ийм зүй тогтолтой. Тэгвэл өнөөдрийн Монголын нийгэм дэх дүр зургийг хараад байх нь ээ, нэлэнхүйдээ  төөрөгдөлд автчихжээ. Иргэд сайхан нийгэмд тайван амьдрахыг хүсч байгаа ч,  гарц  олж харж чадахгүй, ирээдүйдээ үл итгэсэн байдалтай сонголтыг хийж өдийг хүрэв. Эцсийн дүндээ Монголын төрд бугласан идээ бээр улам л нэмэгдсээр.

Сүүлийн жилүүдэд нам дагагчдын тоо өссөөр байгаа судалгаа бий.

Угтаа бол гишүүд улс төрийн нам, эвсэлд орохдоо нэг төрлийн шашин мэт үзэл бодол, итгэл үнэмшлийнхээ хувьд хүчин зүтгэх учиртай гэжээ. Гэвч сүүлийн жилүүдэд улс төрийн нам, эвслийг албан тушаал эрх мэдлийн гүүр мэт харах, цаашлаад мөнгөний машин мэт үзэх "Сэрэгсэд "олширсоор байна. Тиймээс ч эрх мэдэл албан тушаалд хүрэхийн төлөө мөнгийг хайр найргүй, баруун солгойгүй цацдаг болж. АН жилд 2,5 тэрбум төгрөг гишүүдээсээ татдаг АН-ын ҮЗХ 260 гаруй гишүүнтэй. Гишүүн бүр жилд 9 сая төгрөг төлж байж намын гишүүнчлэлд үлдэх боломжтой. Хэрэв төлж чадахгүй бол гишүүнчлэлээс шууд хасагдах бөгөөд хэл ам хийгээд ямарч нэмэргүй байдаг гэнэ. Учир нь энэхүү татварыг төлж чадаагүй нэг гишүүний ард 300-400 хүн мөнгөө бэлдчихсэн зогсож байдаг сурагтай. Ингээд бодохоор жилд АН ҮЗХ-ын гишүүдээсээ 2,5 тэрбум төгрөгийн татаас авдаг аж. Хамгийн сонирхолтой нь энэхүү мөнгийг ямар нэгэн тайлан тооцоонд тусгадаггүй бөгөөд АН-ын дарга нар буюу С.Эрдэнэ халаасалдаг талаар эх сурвалж мэдээллэж байна. Үзэл бодлоороо эвлэлдэн нэгдэж байдаг намыг мөнгөний машин болгон хувиргаж чадсан АН-ын үе үеийн дарга нарыг гайхалтай гэхээс өөр юу гэх вэ. Б.Учрал