Эстони залуучуудынхаа сэтгэцийн эрүүл мэндийг хамгаалахад анхаарлаа хандуулна

Европын орнууд олон нийтийн сүлжээнд тавих хяналтаа чангатгаж буй энэ үед Эстонийн Ерөнхий сайд Кристен Михал тус улсын мэргэжилтнүүдэд олон нийтийн сүлжээ болон цахим тоглоомын орчны зүгээс өсвөр үеийнхний сэтгэцийн эрүүл мэндэд үзүүлэх сөрөг нөлөөг бууруулах арга замыг олох үүрэг өгчээ.

Эстонийн Үндэсний залуучуудын зөвлөлийн дэд даргаас эхлээд мэдрэл судлаач, клиник сэтгэл судлаач хүртэлх арван мэргэжилтнээс бүрдсэн зөвлөл ирэх он хүртэл төр, эцэг эх, залуучуудад зориулсан олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл болон видео тоглоомын орчинтой холбоотой санал, зөвлөмжийг гаргах ёстой аж. Зорилго нь дижитал орчин залуучуудын өдөр тутмын амьдралд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг болохыг хүлээн зөвшөөрч, тэдгээрийн хэрэглээтэй холбоотой эрсдлийг бууруулж, шийдвэрлэх шийдлүүдийг боловсруулах явдал юм. Энэхүү ажил нь залуучуудын сэтгэцийн эрүүл мэндэд учирч болзошгүй эрсдлийг тодорхойлох, дижитал хэрэглээний асуудалтай байдлаас урьдчилан сэргийлэх, хүүхэд, залуучуудын эрх, эрүүл мэнд, сайн сайхан байдлыг илүү сайн хамгаалдаг аюулгүй дижитал орчинг бүрдүүлэх арга замыг судлахад чиглэгдэх юм байна.

"Залуучуудын дундах түгшүүр, сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудлууд ноцтой бөгөөд улам бүр нэмэгдэж буй асуудал болж байна" гэж Эстонийн Ерөнхий сайд хэвлэлийн мэдэгдэлдээ дурджээ. Бельги, Болгар, Дани, Испани болон Европын холбооны бусад орнууд зэрэг хэд хэдэн улс залуучуудад зориулсан нийгмийн сүлжээнд хязгаарлалт тогтоогоод байна. Михал “Хоригоос илүү чухал зүйл бол манай залуучуудад үнэхээр туслах шийдлүүдийг олох явдал юм. Тийм учраас би судлаачид, залуучуудын төлөөлөлтэй хамтран нийгмийн сүлжээний сөрөг нөлөөллийг бууруулах үр дүнтэй аргуудыг олохын тулд Эстонийн тэргүүлэх мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн зөвлөх зөвлөлийг байгуулсан" гэжээ. Анхны уулзалтаар Тартугийн их сургуулийн хэвлэл мэдээллийн судалгааны профессор Андра Сийбак даргаар сонгогдсон байна. "Бид эдгээр шийдлүүдийг залуучуудтай хамтран хайж, хэлэлцэж эхлэх бөгөөд ингэснээр зөвхөн шинжлэх ухаанд суурилсан төдийгүй зорилтот бүлгийн өөрийнх нь үзэл бодолд нийцсэн зөвлөмжийг гаргах болно" гэж Сийбак ярьжээ. Эстонийн сүүлийн үеийн судалгаагаар залуу хүмүүсийн онлайн орчинд өнгөрүүлж буй хугацааны талаарх санаа зовоосон асуудлууд нэмэгдэж байгааг харуулж байна.

Тартугийн их сургуулийн 2025 онд хийсэн судалгаагаар сурагчид онлайн орчинд түгшүүр төрүүлэм контент, бэлгийн чиг хандлагатай мессеж, интернетийн хэт их хэрэглээтэй улам бүр тулгарч байгаа аж. Судалгаагаар хүүхдүүдийн сэтгэцийн сайн сайхан байдал, онлайн дээрэлхэл болон хортой контентод өртөх хоёрын хооронд холбоо байгааг тогтоожээ. Эрүүл мэндийн хөгжлийн үндэсний хүрээлэнгийн сургуулийн насны хүүхдүүдийн эрүүл мэндийн зан үйлийн судалгааны мэдээлэлд мөн дижитал хэрэглээний асуудал нэмэгдэж байгааг харуулж байна.

2022 онд 11-15 насны хүүхдүүдийн 8 хувь нь нийгмийн сүлжээнд донтохтой холбоотой шинж тэмдэг илэрсэн нь 2018 оны  6 хувь байснаас өссөн үзүүлэлт юм. Энэ үзүүлэлт охидын дунд 10, хөвгүүдийн дунд 7 байсан бөгөөд 13 настай охидыг онцгой эмзэг бүлэг гэж тодорхойлсон байна. Судалгаагаар охидын 63 хувь, хөвгүүдийн 47 хувь нь өдөрт дор хаяж хоёр цагийг нийгмийн сүлжээнд өнгөрөөдөг бөгөөд хэрэглээ нь нас ахих тусам нэмэгддэг болохыг тогтоожээ.